Н.Учралын Засгийн газрын 100 хоногийн ОНЦЛОХ АЖЛУУД

Засгийн газрын тэргүүн Н.Учрал болон түүний танхимын гишүүд Төрийн ордонд хуралдаж, үйл ажиллагааныхаа эхний 100 хоногийн үр дүнг нэгтгэсэн "100 хоног - 100 чөлөөлөлт" тайланг танилцууллаа.

Өнгөрсөн гуравдугаар сарын 30-нд 35 дахь Ерөнхий сайдаар томилогдсон түүний хувьд 19 гишүүн, 16 яамтай шинэ танхимаа дөрөвдүгээр сарын 4-нд бүрдүүлсэн юм. Хэдийгээр албан ёсны 100 хоногийн хугацаа долоодугаар сарын 12-нд тохиох ч гүйцэтгэх засаглалын зүгээс ийнхүү хугацаанаас нь өмнө хийсэн ажлаа тайлагнаж, цаашид хэрэгжүүлэх шинэчлэлийн бодлогоо танилцуулсан байна.

Шинэ Засгийн газрын баримталж буй гол чиглэл нь эдийн засаг дахь төрийн оролцоог бууруулж, хувийн хэвшлийг дэмжихэд чиглэсэн "Чөлөөлье" үндэсний санаачилга юм. Өдгөө улс орны эдийн засгийн 61 хувийг төсөв болон төрийн өмчит үйлдвэрийн газрууд бүрдүүлж байгааг өөрчлөхийн тулд дөрвөн үндсэн чиглэлээр шинэчлэл хийхээр төлөвлөжээ. Үүнд эдийн засаг, эрх зүйн чөлөөлөлт, ногоон хөгжлийн чөлөөлөлт, шүүх эрх мэдлийн шинэчлэл болон төрийн үйлчилгээг цахимжуулж, хиймэл оюун ухаан нэвтрүүлэх замаар авилгыг бууруулах зорилтууд багтаж байна.

Тайлант хугацаанд гарсан томоохон ололтуудын нэг нь Оюу Толгой төслийн хүрээнд Рио Тинто компанитай хийсэн түүхэн тохиролцоо байв. Хэлэлцээрийн үр дүнд төслийн менежментийн зардлыг 30 их наяд төгрөгөөр буюу 8.4 тэрбум ам.доллароор бууруулж чаджээ.

 Ингэснээр манай талын хүртэх санхүүгийн өгөөж 13 их наяд төгрөгөөр буюу 4 тэрбум ам.доллароор нэмэгдэж, 2026 онд багтан ногдол ашиг авах боломж бүрдсэн байна. Үүнээс гадна алдагдалтай ажиллаж байсан төрийн өмчит 14 компанийг татан буулгаж, 67 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт гаргасан бөгөөд "Эрдэнэс" компанийг "Чингис хаан баялгийн сан" болгон өөрчлөн зохион байгуулжээ. Мөн "Эрдэнэс Таван Толгой" ХК-ийн хувьцааг олон улсын зах зээлд гаргах бэлтгэлийг хангаж, говийн бүсэд Бортээгийн ордын үйл ажиллагааг эхлүүлснээр 1500 ажлын байр шинээр бий болохоор байна.

Бизнесийн орчныг хөнгөвчлөх чиглэлээр татвар болон нийгмийн даатгалын өртэй байсан 12,153 татвар төлөгч, аж ахуйн нэгжийн банкны дансны хаалтыг цуцалсан байна. Үүний үр дүнд компаниуд үйл ажиллагаагаа хэвийн үргэлжлүүлж, богино хугацаанд 42-91 тэрбум төгрөгийн хуримтлагдсан өрийг төлж барагдуулжээ. Түүнчлэн шинээр батлагдсан Бизнесийн эрх чөлөөний тухай хуулийн дагуу E-business 2.0 платформыг ашиглан 30 минутын дотор шинэ компани бүртгүүлэх боломжтой болсон байна.

Одоогийн байдлаар 146 төрлийн бизнесийг тусгай зөвшөөрөл хүлээлгүйгээр, зөвхөн цахимаар мэдэгдсэнээр шууд эхлүүлэх боломж бүрдэж, 739 шинэ бизнес үйл ажиллагаагаа эхлүүлжээ. Мөн 321 төрлийн зөвшөөрлийг ухаалаг утсаар олгодог болж, иргэд болон аж ахуйн нэгжүүдэд дарамт учруулдаг байсан 9,376 төлөвлөгөөт шалгалтыг цуцалсан байна. Засгийн газрын зүгээс иргэд болон аж ахуйн нэгжүүдийг 3.1 их наяд хүртэлх төгрөгийн татвараас чөлөөлөх хуулийн төслийг боловсруулан өргөн бариад байна.

Хэдийгээр Засгийн газрын зүгээс эдгээр амжилтуудыг онцолж байгаа ч улс төрийн болон эдийн засгийн томоохон сорилтууд тулгарсаар байна. Сөрөг хүчний зүгээс батлан хамгаалах салбарт гарсан осол, уул уурхайн маргаан болон ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг бууруулах саналтай холбогдуулан Ерөнхий сайдыг огцруулах гарын үсэг цуглуулж эхэлжээ. Мөн шинэ танхим бүрдмэгц Нийслэлийн Засаг дарга Х.Нямбаатарыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлж, Б.Пүрэвдагвыг томилсон шийдвэр нь олон нийтийн дунд ихээхэн шүүмжлэл дагуулсан юм. Эдийн засгийн хувьд 2026 оны эхний улиралд төсвийн алдагдал 1.4 их наяд төгрөгт хүрч, инфляци 11 хувьтай байгаа тул ирэх намрын чуулганаар төсвийн тодотгол хийж, алдагдлыг бууруулахгүй бол санхүүгийн хүндрэлд орох эрсдэлтэйг шинжээчид анхааруулж байна.

Ийнхүү шинэ Засгийн газар эхний 100 хоногтоо эдийн засгийг чөлөөлөх, хувийн хэвшлийг дэмжих чиглэлд томоохон алхмуудыг хийсэн гэж өөрсдийгөө дүгнэж байна. Гэвч цаашид төсвийн алдагдлыг нөхөх, инфляцийг тогтворжуулах зэрэг эдийн засгийн суурь асуудлуудыг хэрхэн шийдвэрлэх болон улс төрийн сөрөг хүчний шахалт шаардлагыг хэрхэн даван туулахаас тус танхимын цаашдын хувь заяа шалтгаалахаар байна.